COD һәм BOD үлчәүләре бертигезме?
Юк, COD һәм BOD бер үк төшенчә түгел; ләкин алар бер-берсе белән тыгыз бәйләнгән.
Икесе дә судагы органик пычраткыч матдәләр концентрациясен бәяләү өчен кулланыла торган төп параметрлар, гәрчә алар үлчәү принциплары һәм күләме буенча аерылып торсалар да.
Түбәндә аларның аермалары һәм үзара бәйләнешләре турында тулы аңлатма бирелә:
1. Химик кислород ихтыяҗы (ХКК)
· Билгеләмә: КОД - көчле кислоталы шартларда көчле оксидлаштыручы матдә, гадәттә калий дихроматы ярдәмендә судагы барлык органик матдәләрне химик яктан оксидлаштыру өчен кирәкле кислород күләме. Ул литрга миллиграмм кислород белән күрсәтелә (мг/л).
· Принцип: Химик оксидлашу. Органик матдәләр югары температура шартларында (якынча 2 сәгать) химик реагентлар ярдәмендә тулысынча оксидлаша.
· Үлчәнгән матдәләр: COD барлык органик кушылмаларны диярлек үлчи, шул исәптән биологик яктан таркала торган һәм таркала алмый торган материалларны да.
Характеристикалары:
· Тиз үлчәү: Нәтиҗәләрне гадәттә 2–3 сәгать эчендә алырга мөмкин.
· Киң үлчәү диапазоны: COD күрсәткечләре, гадәттә, BOD күрсәткечләреннән артып китә, чөнки метод барлык химик яктан оксидлаша торган матдәләрне исәпкә ала.
· Спецификлык җитми: КОД биологик яктан таркала торган һәм таркала алмый торган органик матдәләрне аера алмый.
2. Биохимик кислород ихтыяҗы (BOD)
· Билгеләмә: BOD билгеле бер шартларда (гадәттә 20 °C температурада 5 көн дәвамында, BOD₅ дип билгеләнә) суда биологик яктан таркала торган органик матдәләрнең таркалуы вакытында микроорганизмнар тарафыннан кулланылган эрегән кислород күләмен аңлата. Ул шулай ук литрга миллиграммнарда да күрсәтелә (мг/л).
· Принцип: Биологик оксидлашу. Аэроб микроорганизмнар тарафыннан органик матдәләрнең таркалуы су объектларында бара торган табигый үз-үзен чистарту процессын симуляцияли.
· Үлчәнгән матдәләр: BOD органик матдәләрнең биологик яктан таркалырга мөмкин булган өлешен генә үлчи.
Характеристикалары:
· Озынрак үлчәү вакыты: Стандарт сынау вакыты 5 көн (BOD₅).
· Табигый шартларны чагылдыра: Ул табигый мохиттә органик матдәләрнең чын кислород куллану потенциалы турында күзаллау бирә.
· Югары спецификлык: BOD биологик яктан таркала торган органик матдәләргә генә җавап бирә.
3. Үзара бәйләнеш һәм гамәли кушымталар
Аермаларына карамастан, COD һәм BOD еш кына бергә анализлана һәм су сыйфатын бәяләүдә һәм агынты суларны чистартуда мөһим роль уйный:
1) Биологик таркалучанлыкны бәяләү:
BOD/COD нисбәте гадәттә биологик эшкәртү ысулларының (мәсәлән, активлаштырылган ләм процессы) мөмкинлеген бәяләү өчен кулланыла.
· BOD/COD > 0.3: Биологик яктан яхшы таркалучанлыкны күрсәтә, бу биологик эшкәртүнең яраклы булуын күрсәтә.
· BOD/COD < 0.3: Отка чыдам органик матдәләрнең югары өлешен һәм биологик таркалучанлыкның начар булуын күрсәтә. Мондый очракларда, биологик таркалучанлыкны арттыру өчен алдан эшкәртү ысуллары (мәсәлән, алга киткән оксидлашу яки коагуляция седиментациясе) кирәк булырга мөмкин, яисә альтернатив физик-химик эшкәртү ысуллары кирәк булырга мөмкин.
2) Кушымта сценарийлары:
· BOD: Нигездә, табигый сулыкларга агынты сулар чыгаруның экологик йогынтысын бәяләү өчен кулланыла, аеруча кислород кимүе һәм аның су хайваннарының үлеменә китерү мөмкинлеге ягыннан.
· КОД: Сәнәгать калдык суларының пычрану күләмен тиз арада күзәтү өчен киң кулланыла, бигрәк тә калдык суларда агулы яки биологик яктан таркалмый торган матдәләр булганда. Тиз үлчәү мөмкинлеге аркасында, КОД еш кына калдык суларны чистарту системаларында реаль вакыт режимында күзәтү һәм процессларны контрольдә тоту өчен кулланыла.
Төп аермаларның кыскача эчтәлеге
| Характеристик | Химик кислород ихтыяҗы (COD) | BOD (Биохимик кислород ихтыяҗы) |
| Принцип | Химик оксидлашу | Биологик оксидлашу (микроб активлыгы) |
| Оксидлаштыручы | Көчле химик оксидантлар (мәсәлән, калий дихроматы) | Аэроб микроорганизмнар |
| Үлчәү даирәсе | Барлык химик яктан оксидлаша торган органик матдәләрне (шул исәптән биологик яктан таркалмый торганнарын) үз эченә ала. | Бары тик биологик яктан таркала торган органик матдәләр генә |
| Сынау вакыты | Кыска (2–3 сәгать) | Озын (5 көн яки аннан да күбрәк) |
| Санлы мөнәсәбәт | COD ≥ BOD | BOD ≤ COD |
Йомгаклау:
COD һәм BOD судагы органик пычрануны бәяләү өчен эквивалент үлчәмнәр урынына өстәмә күрсәткечләр булып торалар. COD барлык органик матдәләрнең "теоретик максималь кислород ихтыяҗы" дип каралырга мөмкин, ә BOD табигый шартларда "чын кислород куллану потенциалын" чагылдыра.
COD һәм BOD арасындагы аермаларны һәм үзара бәйләнешләрне аңлау нәтиҗәле агынты суларны чистарту процессларын проектлау, су сыйфатын бәяләү һәм тиешле чыгару стандартларын билгеләү өчен бик мөһим.
Shanghai Boqu Instrument Co., Ltd. югары нәтиҗәле COD һәм BOD онлайн су сыйфаты анализаторларының тулы спектрын тәкъдим итүгә махсуслаша. Безнең акыллы аналитик коралларыбыз реаль вакыт режимында һәм төгәл мониторинг, автоматик мәгълүмат тапшыру һәм болыт нигезендә идарә итү мөмкинлеген бирә, шуның белән ерактан һәм акыллы су мониторингы системасын нәтиҗәле булдыруга ярдәм итә.
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 10 сентябре













