Томанлылык нәрсә ул?

Томанлылык - сыеклыкның болытлылыгын яки томанлылыгын үлчәү, ул гадәттә елгалар, күлләр һәм океаннар кебек табигый сулыклардагы, шулай ук су чистарту системаларындагы су сыйфатын бәяләү өчен кулланыла. Ул су баганасыннан үткән яктылыкны чәчә торган ләм, суүсемнәр, планктон һәм сәнәгать продуктлары кебек асылмалы кисәкчәләр булу сәбәпле барлыкка килә.
Томанлылык гадәттә нефелометрик томанлылык берәмлекләрендә (NTU) үлчәнә, югарырак кыйммәтләр суның томанлылыгының югарырак булуын күрсәтә. Бу берәмлек суда асылынган кисәкчәләр тарафыннан сибелгән яктылык күләменә нигезләнгән, ул нефелометр белән үлчәнгән. Нефелометр үрнәк аша яктылык нурын үткәрә һәм асылынган кисәкчәләр тарафыннан 90 градус почмакта сибелгән яктылыкны ачыклый. Югарырак NTU кыйммәтләре суда томанлылыкның югарырак булуын яки болытлылыкны күрсәтә. Түбәнрәк NTU кыйммәтләре суның чистарак булуын күрсәтә.
Мәсәлән: Чиста суның NTU кыйммәте 0гә якын булырга мөмкин. Куркынычсызлык стандартларына туры килергә тиешле эчәр суның NTU кыйммәте гадәттә 1 дән кимрәк була. Пычрану яки асылмалы кисәкчәләр дәрәҗәсе югары булган суның NTU кыйммәтләре йөзләрчә яки меңнәрчә булырга мөмкин.
Ни өчен су сыйфатының тоныклыгын үлчәү кирәк?
Томанлылык дәрәҗәсенең югары булуы берничә тискәре нәтиҗәгә китерергә мөмкин:
1) Яктылык үтеп керүенең кимүе: Бу су үсемлекләрендә фотосинтезны боза, шуның белән беренчел продуктлылыкка бәйле киңрәк су экосистемасын боза.
2)Фильтрлау системаларының тыгылуы: Асылган каты матдәләр су чистарту корылмаларындагы фильтрларны капларга мөмкин, эксплуатация чыгымнарын арттырырга һәм чистарту нәтиҗәлелеген киметергә мөмкин.
3) Пычратучылар белән бәйләнеш: Томанлылык китереп чыгаручы кисәкчәләр еш кына патоген микроорганизмнар, авыр металлар һәм агулы химик матдәләр кебек зарарлы пычраткыч матдәләрне йөртүче булып хезмәт итә, бу әйләнә-тирә мохиткә дә, кеше сәламәтлегенә дә куркыныч тудыра.
Кыскасы, тоныклык су ресурсларының физик, химик һәм биологик бөтенлеген бәяләү өчен, бигрәк тә әйләнә-тирә мохитне күзәтү һәм җәмәгать сәламәтлеге кысаларында, мөһим күрсәткеч булып хезмәт итә.
Тоныклыкны үлчәү принцибы нинди?
Тоныклыкны үлчәү принцибы яктылыкның су үрнәге аша үткәндә таралуына нигезләнгән. Яктылык бу кисәкчәләр белән үзара бәйләнештә булганда, ул төрле юнәлешләрдә тарала, һәм таралган яктылыкның интенсивлыгы булган кисәкчәләр концентрациясенә турыдан-туры пропорциональ. Кисәкчәләр концентрациясе югарырак булган саен, яктылык таралуы арта, бу тоныклыкны арттыра.

тоныклыкны үлчәү принцибы
Процессны түбәндәге адымнарга бүләргә мөмкин:
Яктылык чыганагы: Гадәттә лазер яки LED белән чыгарылган яктылык нуры су үрнәге аша юнәлтелә.
Асылган кисәкчәләр: Яктылык үрнәк аша таралганда, асылган матдәләр - мәсәлән, утырма, суүсемнәр, планктон яки пычраткыч матдәләр - яктылыкның төрле юнәлешләргә таралуына китерә.
Сипкән яктылыкны ачыклау: Анефелометр, тоныклыкны үлчәү өчен кулланыла торган җайланма, төшкән нурга карата 90 градус почмакта таралган яктылыкны ачыклый. Бу почмак детекторы кисәкчәләр китереп чыгарган чәчелүгә югары сизгерлеге аркасында стандарт ысул булып тора.
Сипкән яктылык интенсивлыгын үлчәү: Сипкән яктылыкның интенсивлыгы сан белән билгеләнә, югарырак интенсивлык асылмалы кисәкчәләрнең югарырак концентрациясен һәм нәтиҗәдә, югарырак тоныклыкны күрсәтә.
Тоныклыкны исәпләү: Үлчәнгән сибелүчән яктылык интенсивлыгы Нефелометрик Тоныклык Берәмлекләренә (NTU) әйләндерелә, тоныклык дәрәҗәсен күрсәтүче стандартлаштырылган санлы кыйммәт бирелә.
Суның тоныклыгын нәрсә үлчи?
Суның тоныклыгын оптик нигезендәге тоныклык сенсорлары ярдәмендә үлчәү заманча сәнәгать кушымталарында киң таралган практика. Гадәттә, реаль вакыт режимында үлчәүләрне күрсәтү, периодик автоматик сенсорларны чистартуны тәэмин итү һәм аномаль күрсәткечләр турында кисәтүләрне эшләтеп җибәрү өчен күп функцияле тоныклык анализаторы кирәк, шуның белән су сыйфаты стандартларына туры килүен тәэмин итә.

Онлайн томанлылык сенсоры (үлчәнә торган диңгез суы)
Төрле эксплуатация мохите төрле томанлылыкны күзәтү чишелешләрен таләп итә. Торак йортларның икенчел су белән тәэмин итү системаларында, су чистарту корылмаларында һәм эчәргә яраклы су корылмаларының керү һәм чыгу нокталарында, нигездә, югары төгәллекле һәм тар үлчәү диапазоннарына ия булган түбән диапазонлы томанлылык үлчәү җайланмалары кулланыла. Бу мондый шартларда түбән томанлылык дәрәҗәләренә карата катгый таләп белән бәйле. Мәсәлән, күпчелек илләрдә чистарту корылмалары чыгу урыннарындагы кран суы өчен норматив стандарт томанлылык дәрәҗәсен 1 NTU дан түбән билгели. Бассейн суын тикшерү сирәгрәк булса да, ул үткәрелгәндә бик түбән томанлылык дәрәҗәләрен дә таләп итә, гадәттә түбән диапазонлы томанлылык үлчәү җайланмаларын куллануны таләп итә.

Түбән диапазонлы томанлылык үлчәгечләре TBG-6188T
Киресенчә, калдык суларны чистарту корылмалары һәм сәнәгать калдыкларын чыгару нокталары кебек кушымталар югары диапазонлы томанлылык үлчәү җайланмаларын таләп итә. Бу мохиттәге су еш кына томанлылыкның сизелерлек тирбәнешләрен күрсәтә һәм анда асылынган каты матдәләрнең, коллоид кисәкчәләрнең яки химик утырмаларның зур концентрациясе булырга мөмкин. Томанлылык күрсәткечләре еш кына ультра түбән диапазонлы җайланмаларның югары үлчәү чикләреннән артып китә. Мәсәлән, калдык суларны чистарту корылмасында йогынтылы томанлылык берничә йөз NTU га җитәргә мөмкин, һәм хәтта беренчел эшкәртүдән соң да, дистәләгән NTU дагы томанлылык дәрәҗәсен күзәтү кирәк булып кала. Югары диапазонлы томанлылык үлчәү җайланмалары гадәттә таралган яктылык интенсивлыгына нисбәт принцибы буенча эшли. Динамик диапазонны киңәйтү ысулларын кулланып, бу җайланмалар 0,1 NTU дан 4000 NTU га кадәр үлчәү мөмкинлекләренә ирешәләр, шул ук вакытта тулы масштабның ±2% төгәллеген саклыйлар.
Сәнәгать онлайн томанлылык анализаторы
Фармацевтика, азык-төлек һәм эчемлекләр кебек махсуслаштырылган сәнәгать өлкәләрендә томанлылыкны үлчәүләрнең төгәллегенә һәм озак вакытлы тотрыклылыгына тагын да зуррак таләпләр куела. Бу тармакларда еш кына яктылык чыганагы үзгәрешләре һәм температура тирбәнешләре аркасында килеп чыккан бозылуларны компенсацияләү өчен эталон нурны үз эченә алган ике нурлы томанлылык үлчәгечләре кулланыла, шуның белән үлчәүләрнең ышанычлылыгын тәэмин итә. Мәсәлән, инъекция өчен суның томанлылыгы гадәттә 0,1 NTUдан түбән булырга тиеш, бу исә җайланмаларның сизгерлегенә һәм комачаулауларга каршы торучанлыгына катгый таләпләр куя.
Моннан тыш, Әйберләр Интернеты (IoT) технологиясе алга китү белән, заманча томанлылыкны күзәтү системалары барган саен акыллы һәм челтәргә тоташа бара. 4G/5G элемтә модульләрен интеграцияләү томанлылык мәгълүматларын болыт платформаларына реаль вакыт режимында тапшыру мөмкинлеген бирә, дистанцион мониторингны, мәгълүмат анализын һәм автоматик кисәтү хәбәрләрен җиңеләйтә. Мәсәлән, муниципаль су чистарту корылмасында томанлылык мәгълүматларын су бүлүне контрольдә тоту системасы белән бәйләүче акыллы томанлылыкны күзәтү системасы гамәлгә кертелде. Аномаль томанлылык ачыкланганнан соң, система химик матдәләр дозасын автоматик рәвештә көйли, нәтиҗәдә су сыйфатына туры килү 98% тан 99,5% ка кадәр яхшыра, шулай ук химик матдәләр куллану 12% ка кими.
Тоныклык гомуми асылмалы каты матдәләр белән бер үк төшенчәме?
Томанлылык һәм гомуми асылмалы каты матдәләр (ТАҖ) - бәйле төшенчәләр, ләкин алар бер үк түгел. Икесе дә суда асылынып торган кисәкчәләрне аңлата, ләкин алар нәрсә үлчәүләре һәм ничек санга сукылуы белән аерылып тора.
Томанлылык суның оптик үзлеген, аерым алганда, асылмалы кисәкчәләр тарафыннан күпме яктылык сибелүен үлчи. Ул кисәкчәләр күләмен турыдан-туры үлчи, ә бу кисәкчәләр тарафыннан күпме яктылык блокланганын яки кире кагылганын. Томанлылыкка кисәкчәләр концентрациясе генә түгел, ә кисәкчәләрнең зурлыгы, формасы һәм төсе, шулай ук үлчәүдә кулланылган яктылыкның дулкын озынлыгы кебек факторлар да тәэсир итә.

Сәнәгатьтә асылмалы каты матдәләрнең гомуми күләмен үлчәү (TSS)
Барлык асылмалы каты матдәләр(TSS) су үрнәгендәге асылмалы кисәкчәләрнең чын массасын үлчи. Ул суда асылынып торган каты матдәләрнең гомуми авырлыгын, аларның оптик үзлекләренә карамастан, саннар белән күрсәтә.
TSS билгеле күләмдәге суны фильтр аша фильтрлау юлы белән үлчәнелә (гадәттә билгеле авырлыктагы фильтр). Су фильтрланганнан соң, фильтрда калган каты матдәләр киптерелә һәм үлчәнә. Нәтиҗә литрга миллиграммнарда (мг/л) күрсәтелә. TSS турыдан-туры асылмалы кисәкчәләр күләменә бәйле, ләкин кисәкчәләрнең зурлыгы яки кисәкчәләрнең яктылыкны ничек чәчүе турында мәгълүмат бирми.
Төп аермалар:
1) Үлчәү характеры:
Тоныклык - оптик үзенчәлек (яктылыкның ничек таралганлыгы яки сеңдерелүе).
TSS - физик үзлек (суда асылынып торган кисәкчәләр массасы).
2) Алар нәрсә үлчиләр:
Тоныклык суның ни дәрәҗәдә үтә күренмәле яки тонык булуын күрсәтә, ләкин чынлыкта каты матдәләр массасын күрсәтми.
TSS судагы каты матдәләр күләмен турыдан-туры үлчәү мөмкинлеген бирә, ул ничек үтә күренмәле яки тонык күренсә дә.
3) Берәмлекләр:
Томанлылык NTU (Нефелометрик томанлылык берәмлекләре) белән үлчәнә.
TSS мг/л (литрга миллиграмм) белән үлчәнә.
Төс һәм тоныклык бер үкме?
Төс һәм тоныклык бер үк түгел, гәрчә икесе дә суның тышкы кыяфәтенә тәэсир итсә дә.

Су сыйфаты онлайн төс үлчәгече
Менә аерма:
Төс - суның эрегән матдәләр, мәсәлән, органик матдәләр (мәсәлән, черегән яфраклар) яки минераллар (мәсәлән, тимер яки марганец) аркасында барлыкка килгән төсен яки төсен аңлата. Хәтта чиста суда да эрегән төсле кушылмалар булса, ул төсле була ала.
Томанлылык - балчык, ләм, микроорганизмнар яки башка вак каты матдәләр кебек асылынган кисәкчәләр аркасында барлыкка килгән суның томанлылыгын яки томанлылыгын аңлата. Ул кисәкчәләрнең су аша үткән яктылыкны күпме сибүен үлчи.
Кыскасы:
Төс = эрегән матдәләр
Томанлылык = асылынган кисәкчәләр
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 12 ноябре














