pH үлчәү җайланмалары һәм үткәрүчәнлек үлчәү җайланмалары өчен температура компенсаторларының принцибы һәм функциясе

II. Температураны компенсацияләү белән pH һәм үткәрүчәнлек үлчәгечләре өчен эксплуатация мәсьәләләре

1. pH үлчәү җайланмалары температура компенсаторларын куллану буенча күрсәтмәләр
Үлчәнгән mV сигналы температура белән үзгәрмәгәнлектән, температура компенсаторының роле - электрод җавабының авышлыгын (конверсия коэффициенты K) агымдагы температурага туры килерлек итеп үзгәртү. Шуңа күрә, калибрлау вакытында кулланылган буфер эремәләренең температурасы үлчәнүче үрнәкнең температурасына туры килүен яки температура компенсациясенең төгәл кулланылуын тәэмин итү бик мөһим. Моны эшләмәү системалы хаталарга китерергә мөмкин, бигрәк тә үрнәкләрне калибрлау температурасыннан еракта үлчәгәндә.

2. Үткәргечлек үлчәгечләренең температура компенсаторларын куллану буенча күрсәтмәләр
Температураны төзәтү коэффициенты (β) үлчәнгән үткәрүчәнлекне эталон температурага әйләндерүдә мөһим роль уйный. Төрле эретмәләр төрле β кыйммәтләрен күрсәтә - мәсәлән, табигый суларда гадәттә β якынча 2,0–2,5 %/°C тәшкил итә, ә көчле кислоталар яки нигезләр сизелерлек аерылып торырга мөмкин. Билгеләнгән төзәтү коэффициентлары булган җайланмалар (мәсәлән, 2,0 %/°C) стандарт булмаган эретмәләрне үлчәгәндә хаталар китерергә мөмкин. Югары төгәллекле кушымталар өчен, әгәр кертелгән коэффициентны эремәнең чын β белән туры китереп көйләп булмаса, температураны компенсацияләү функциясен сүндерергә киңәш ителә. Киресенчә, эремә температурасын төгәл үлчәгез һәм төзәтүне кул белән башкарыгыз, яисә компенсациягә ихтыяҗны бетерү өчен үлчәү вакытында үрнәкне төгәл 25 °C температурада тотыгыз.

III. Температура компенсаторларындагы җитешсезлекләрне ачыклау өчен тиз диагностика ысуллары

1. pH үлчәгеч температура компенсаторларын тиз тикшерү ысулы
Башта, дөрес авышлыкны билгеләү өчен, ике стандарт буфер эремәсе кулланып, pH үлчәгечне калибрлагыз. Аннары, компенсацияләнгән шартларда (температура компенсациясе кушылган хәлдә) өченче сертификатланган стандарт эремәне үлчәгез. Алынган күрсәткечне "pH үлчәгечләре өчен тикшерү кагыйдәләре"ндә күрсәтелгәнчә, эремәнең чын температурасында көтелгән pH кыйммәте белән чагыштырыгыз. Әгәр тайпылыш приборның төгәллек классы өчен рөхсәт ителгән максималь хатадан артып китсә, температура компенсаторы эшләмәскә мөмкин һәм профессиональ тикшерү таләп итә.

2. Үткәргечлек үлчәгечләренең температура компенсаторларын тиз тикшерү ысулы
Температураны компенсацияләү функциясе белән үткәргеч үлчәгеч ярдәмендә тотрыклы эремәнең үткәрүчәнлеген һәм температурасын үлчәгез. Күрсәтелгән компенсацияләнгән үткәргечлек кыйммәтен язып алыгыз. Аннары, температура компенсаторын сүндерегез һәм чын температурадагы чимал үткәргечлекне язып алыгыз. Эретмәнең билгеле температура коэффициентын кулланып, эталон температурада (25 °C) көтелгән үткәргечлекне исәпләгез. Исәпләнгән кыйммәтне приборның компенсацияләнгән күрсәткече белән чагыштырыгыз. Зур аерма температураны компенсацияләү алгоритмында яки сенсорында потенциаль җитешсезлекне күрсәтә, бу исә сертификатланган метрология лабораториясе тарафыннан өстәмә тикшерү таләп итә.

Нәтиҗә ясап шуны әйтергә мөмкин: pH метрларында һәм үткәрүчәнлек метрларында температураны компенсацияләү функцияләре төрле максатларга хезмәт итә. pH метрларында компенсация электродның җавап сизгерлеген Нернст тигезләмәсенә туры китереп реаль вакыт температура эффектларын чагылдырырлык итеп көйли. Үткәрүчәнлек метрларында компенсация күрсәткечләрне эталон температурасына нормальләштерә, бу исә үзара үрнәкләрне чагыштыру мөмкинлеген бирә. Бу механизмнарны бутау ялгыш аңлатмаларга һәм мәгълүмат сыйфатының начарлануына китерергә мөмкин. Аларның принципларын тулысынча аңлау төгәл һәм ышанычлы үлчәүләрне тәэмин итә. Моннан тыш, югарыда күрсәтелгән диагностик ысуллар кулланучыларга компенсатор эшчәнлеген алдан бәяләү мөмкинлеген бирә. Әгәр дә нинди дә булса аномалияләр ачыкланса, рәсми метрологик тикшерү өчен приборны тиз арада тапшырырга киңәш ителә.